Hetzel Media - News Benelux

  • Schrift vergrößern
  • Standard Schriftgröße
  • Schriftgröße verkleinern

Oh, Oh, Obama - Bernanke, die USA und die Krise

E-Mail Drucken PDF
ObamaBusiness Club Lecture The Hague

Oh, oh Obama

Door HELMUT HETZEL

Dames en heren,

Het thema vandaag is: Oh, oh Obama. het had ook kunnen zijn:

oh,oh Bernanke of: oh oh Amerika.

Het gaat - u raad het - over de crisis, de financiële crisis, de wereldwijde economische crisis.

Maar nu eerst het laatste nieuws en een prijsvraag:

Nieuws:

IMF: Banken moeten balansen met nog $ 1.700 mrd versterken21 april 2009, 15:00 uur | FD.nl

De kredietcrisis gaat de financiële sector tot $ 4.100 mrd aan schade kosten. Als banken de ratio's terug willen brengen op het niveau van de jaren negentig, is er een kapitaalinjectie van zeker $ 1.700 mrd nodig.


Nu de prijsvraag: Wie is op dit moment populairder dan Barack Obama?

Iedereen heft het over de crisis. Iedereen vraagt:

Wanneer is de crises over? Hoe moeten wij nog meer lijden? En wat komt na de crisis? Hoeveel banen gaan nog verloren? Hoeveel bedrijven gaan nog failliet?

Ook ik heb in de laatste weken en maanden veel over de crisis gepraat, gedacht en geschrijven - en mij die vragen gesteld. Vooral:

Hoe gaat het verder? Hoe heeft het überhaupt zo ver kunnen komen? Daarover straks meer. Nu eerst twee antwoorden, die de huidige economische situatie naar mijn mening goed beschrijven.

Ben Bernanke

De eerste kwam van Myrna Brest van Kempen - leuk dat je er bent Myrna -

Myrna zei in een interview met mij:

,,Wij varen op een schip waar de kompas defect is op zoek naar land.''

Ik voeg er nog even aan toe: Met kapitein Barack Obama aan bord en Ben Bernanke, de president van het stelsel van Amerikaanse Banken FED, als eerste stuurman.

Die tweede antwoord kwam van: Nout Wellink, President van de DNB.

Wellink zei tegen mij: ,,Vroeger'' - dus voor de crisis - ,,hadden wij mooie modellen, die stopten wij in de computer, en die berekende dan het een of ander. De te verwachtende inflatie, de werkloosheid ect. All die modellen werken nu niet meer. Om ons heen is mist, heel veel mist, wij zijn de weg kwijt.''

Als we nu dat mooie beeld van Myrna en dat van Nout Wellink samenvoegen, ziet het er zo uit:

We varen op een schip met een defecte kompas op zoek naar land en om ons heen is mist.

Wij zitten er allemaal op dat schip. Dat schip is zoiets als de Arche Noah van het 21. eeuw.

Wohin geht die Reise? - waarheen varen wij?

Caspar David Friedrich - Segelschiff

Dat is ,,die Gretchenfrage,'' om met Goethe te spreken, dat is de hamvrag om het in het Nederlands te zeggen.

Wat doen Obama en Bernanke?

Zij hebben besloten de vissen in het water de voeren. Hun visvoer zijn US-Dollars. Milliarden van Dollars. De vissen zijn de banken en bedrijven, die met staatssteun in het leven worden gehouden.

Of in de taal van de economen:

Ombama en Bernanke hebben gekozen voor het deficit spending. Zij hebben gekozen voor het in praktijk brengen van der theorie van: John Maynard Keynes

 

maynard keynes

John Maynard Keynes

John Maynard Keynes (Cambridge, 5 juni 1883 - Firle, East Sussex, 21 april 1946) was een Brits econoom.

Hij is vooral bekend geworden door het boek The General Theory of Employment, Interest and Money (De algemene theorie over werkgelegenheid, rente en geld), waarmee hij de grondlegger zou worden van het naar hem vernoemde Keynesianisme (ook wel anticyclische begrotingspolitiek genoemd).

Zijn boek wordt sinds de jaren '50 als de grondslag van de hedendaagse macro-economie, alhoewel het sinds de jaren '90 van de 20e eeuw aan populariteit heeft ingeboet.

Bron: wikipedia


Maar Obama en Bernanke gaan nog een stap verder dan Keynes. Zij drukken geld, veel geld. En wie doet me met het drukken van geld? - De Britten.

De moderne methode van geld drukken is het opkopen van eigen obligaties. Dus de FED koopt US-Treasury Bonds.

Of anders gezegd:

Bernanke koopt die staatsobligaties op, die Barack Obama op de markt brengt.

Dat is gevaarlijk! Heel gevaarlijk. Das zien we nu al.

Want binnen een jaar heeft zich de balanstotaal van de FED verveertigvoudigt! Ik herhaal: ververtigvoudigt!

Wie het in cijvers wil weten: De Balanstotaal van de FED was per ultimo maart 2009 opgeblazen tot:

2.073 duizend Milliard Dollar.

(Bron: FD, 7.4.2009, pagina 7)

De prognose is: Einde 2009 zullen het 4.000 Milliard Dollar zijn - of 4 trillion in English

Beseffen jullie hoeveel geld dat is?

2000 Milliard $ dat is ruim drie keer het BIP van Nederland. Of anders gezegd: Voor 2000 Mrd. Dollar moeten alle Nederlanders drie jaar werken! Voor 4000 Milliard $ dus 6 jaar!

Ter verglijking: Franklin D. Roosevelt heeft voor zijn programma de ,,New Deal'' ter bestrijding van ,,The Great Depression 1933 500 Mrd. Dollar uitgegeven.

Dus Obama geeft vier keer zoveel uit als zijn voorganger Roosevelt.

Okay, toen was de Dollar nog iets meer waard als vandaag. Maar de cijfers zijn duizelingwekkend.

Het financiële deficit van de U.S.A. zal dit jaar oplopen tot 13 % van het BIP. In de Euro-zone is 3 % van het BIP de norm.

Inflation

Maar de ham-vraag is: Werkt de Keynesiaanse theorie anno 2009 nog zo als in 1933?

Niemand weet het. Er zijn twijfels.

Twijfels van prominente wetenschappers uit Amerika, uit Duitsland, uit andere landen:

Josef Joffe in Die Zeit.

De Studie van Stanford University, USA, en Goethe-Universität Frankfurt/Main quotierend:

,,dass heute, also 80 Jahre nach dem Crash von 1929, als es noch keine Sozialsysteme gab, jeder Konjunktur-Dollar eben nicht einen Wachstumseffekt von 1,50 Dollar haben werde, wie Obamas Wirtschaftszar Larry Summers behauptet, sondern nur einen von 40 Cent. Behielten sie Recht, würden Obamas 800 Milliarden nur 600.000 neue Jobs bringen‘‘ -

- In plaats van drie Mio. nieuwe jobs, zoals Obama zegt! -

(Wer es theoretisch haben will, kann die allerjüngste Studie zum Thema lesen, die John Cogan und John Taylor (Stanford) und Tobias Cwik und Volker Wieland (Frankfurt) gerade vorgelegt haben. * )


Dus werkt Keynes 2009 nog? En hoe werkt Keynes anno 2009?


Inflatie

De grote gevaar is nu: Inflatie.

Klaus Zimmermann, president van het Duits Institut voor Economisch Onderzoek - Deutsches Institut für Wirtschaftsforschung (DIW), verwacht ,, met grote waarschijnlijkheid‘‘ een wereldwijde inflatie. De vraag is niet of, maar wanneer en met welke omvang, meent Zimmermann.

Hij staat met die mening niet alleen. Er zijn economen, die denken, dat de inflatie in de komende jaren hoger als 10 % zou kunnen zijn. Zeker in America.


Maar ook in Europa?

Moeten wij binnenkort met een kruiwagen vol met geld naar de bakker, om een brood to kopen, zoals in Zimbabwe nu of in Duitsland in der 30iger jaren van de laatste eeuw?

De EZB en de EZB-president , de Fransman Jean-Claude Trichet, staan onder enorme druk, om het Amerikaanse en Britse ,,voorbeeld'' te volgen en ook geld te drukken.

Nog doet de EZB dat niet, zoals de FED and de Bank of Engeland dat doen met het kopen van eigen staatsobligaties.

De Euro-Zone - en onze munt de EURO - is (nog) redelijk stabiel, ook hebben landen als Ierland, Griekenland en Spanje al grote financiële problemen.

Het is maar goed dat wij de EURO hebben!


Wat zou er in Europa gebeurt zijn in deze crises zonder Euro?

Antwoord: Een gigantische speculatie tegen de zwakke munten, zoals de Griekse Drachme, die Italiaanse Lira - en waarschijnlijk zelfs tegen de Nederlandse Gulden en de Belgische Franc zou zijn op gang gekomen.


Want had de Nederlandse overheid ING kunnen redden met de Gulden?

Ik vrees van niet. De ING heeft een balanstotaal van 1.400 Mrd. Euro - dat is meer als twee keer het BIP van Nederland.

De ING heeft wereldwijd 650 Mrd. Euro ,,under management'' - alleen de ING-Direkt-Bank beheerd meer als 200 Mrd. Euro.

Het zelfde geld trouwens ook voor Belgie en het Fortis-Drama.


Dus: Zonder Euro hadden we nu niet alleen een financiële crisis en een recessie maar ook nog een monetaire crisis in Europa!

 

Dames en heren,

Terug naar dat mooie beeld met het schip, dat met die defecte kompas op zee is op zoek naar land. Aan boord van dat schip, zoals ik zei, zijn we allemaal. Om ons heen is mist.
Maar aan boord zijn ook technici en denkers. Zij proberen, die kompas te repareren. Die heb je tenslotte nodig, om land te vinden.
Maar voor je die kompass kan repareren is het verstandig te onderzoeken, waroom die niet meer werkt.


De analyse: Hij is ontploft. Hij was niet juist geprogrammeerd.

Wat was die oorzaak van die ontploffing? Het magneet werkte niet meer goed. Of anders gezegd: Die kompas wees altijd maar een richting aan. Die was:


Go West, Go Anglo-saxon, go Wall Street. Go short.


For die kompas was the sky the limit. Hij had maar een doel: meer, meer, meer, meer profijt, nog meer profijt, sneller, nog sneller.
Die kompas was geprogrammeerd op Gordon Gekko, die Michael Douglas in de Film ,,Wall Street'' van Oliver Stone zo fantastisch speelt.

Het credo van Gordon Gekko luidde:


,,Greed is god!'' - Hebzucht is mijn god!


Wat is greed? Antwoord:

Greed is the excessive or rapacious desire and pursuit of money, wealth, power, food. It is generally considered a vice, and is one of the seven deadly sins in Catholicism.
Dus die kompas was geprogrammeerd op het neoliberale Angelsaksische economie-model met greed als god.
Dat is nu in elkaar gestort, zo leert ons deze crisis.

Dus wat blijft?

De alternatief voor het Angelsaksische Neoliberalisme is het Rijnlandse Model, het model van de sociale! markteconomie, zoals dat in Europa, en in het bijzonder in Nederland en Duitsland leeft en een traditie heeft.

Auf dem Segler - Caspar David Friedrich

Dus als we nu ermee beginnen, die kompas op het schip nieuw te programmieren, om eendelijk weer land te vinden, zouden we in die software van de nieuwe navigator aan boord van het schip heel veel gedachten en overtuigingen moeten programmeren, die van het Rijnlands Model afkomstig zijn.

Stakeholders value in plaats van alleen maar shareholders value.

Long term oriëntatie in plaats van de fixatie op kwartaalcijfers.

Duurzaam werken en produceren, in plaats van verspilling van bvd. energie

Verantwoording afleggen in plaats van puur egoïsme.

Het princiep verantwoording - das Verantwortungsprinzip, (Max Weber)

Markt met Moraal

in plaats van

Markt zonder Moraal!


Want deze crisis es een vertrouwenscrisis. We weten allemaal: Economie is zeker voor 50 % psychologie.

Economie is emotie!

Misschien een beetje idealistisch, omdat de mens nu eenmaal zo is als die is.

Vandaar dat we ook moeten oppassen niet te veel te willen regulieren, of een nieuwe manier van ,,staatskapitalisme'' te creëren.

Maar waaroom zal een Gordon Gekko niet plaats kunnen maken voor een vernieuwde Rijnlands Model á la Ludwig Erhard, voor een sociale, een socialere markteconomie.

De vraag is alleen - kan Obama op dat schip onder Rijnlandse vlag dan nog kapitein zijn?

Bedankt voor u aandacht.


PS: Oplossing prijsvraag. Antwoord: Susan Boyle.

Prijswinnaar: Eva Mennes



22.4.2009

 

Textende - Copyright © by HELMUT HETZEL, Den Haag

Zuletzt aktualisiert am Dienstag, 28. April 2009 um 13:21 Uhr  
feed image